Interview

Low verkent nieuwe sonische grenzen

„Onze platenmaatschappij wilde dat we een sticker op de plaat zouden plakken met de boodschap dat het echt zo hoort te klinken.” Mimi Parker kijkt me veelbetekenend aan en grinnikt. Low gaat op hun nieuwe plaat Double Negative heel ver in het verkennen van de grenzen van wat voor het menselijk oor nog aangenaam klinkt. Op momenten doet het bij eerste beluistering zeer aan je oren. Ook de platenmaatschappij schrok kennelijk en verzocht de band voorzorgsmaatregelen te nemen. Alan Sparhawk: „Ze zijn bang dat mensen met de plaat teruggaan naar de winkel omdat ze denken dat er wat mis mee is.”

Helemaal denkbeeldig is die reactie niet. De eerste singles van de plaat die de band op Youtube presenteerde, levert flink wat onthutste reacties van fans op. „Ik hoop dat er iets mis is met de audio van deze videoclip, want hier valt niet naar te luisteren”, schrijft iemand.

Alan Sparhawk en Mimi Parker - het duo dat tekent voor de sprookjesachtig mooie nummers van Low en samen met bassist Steve Garrington de band uit Minnesota in de VS vormt - hebben dus wat uit te leggen als ze naar ons land komen om de nieuwe plaat te promoten. De band bestaat inmiddels 25 jaar en heeft een hondstrouwe fanbase opgebouwd die ze op handen draagt vanwege de eigenzinnige esthetiek: met weinig middelen composities maken met prachtige harmonieën én vlijmscherpe randjes; kampioen van de mooie liedjes. De trouw van die fans wordt misschien wel als nooit tevoren op de proef gesteld met Double Negative. Niet omdat Parker en Sparhawk ineens een heel ander genre muziek zijn gaan maken of iets dergelijks, want hun bijdrage aan deze plaat is wezenlijk niet anders dan anders. De productie is dat wél. Low laat hun feeërieke liedjes door producer BJ Burton in een extreem experimentele vorm gieten en verkent daarmee nieuwe sonische grenzen.

Het echtpaar Sparhawk en Parker is samen met hun twee kinderen in de puberleeftijd in Nederland. Sparhawk heeft iets met Nederland; de vrijzinnigheid spreekt hem aan en hij vindt het daarom prettig als ook zijn kinderen ermee kennis kunnen maken. Maar of het daar echt van komt, valt te betwijfelen: de twee pubers - beiden volledig in diepzwarte kleding gehuld - vervelen zich zichtbaar stierlijk terwijl hun ouders in een andere ruimte de pers te woord staan. Sparhawk en Parker zijn vermoeid en hebben last van een jetlag. Mimi Parker veert pas op uit de half liggende houding op twee stoelen tegelijk als de productie ter sprake komt.

„Wij spraken elkaar drie jaar geleden na het verschijnen van Ones And Sixes. We hebben het toen ook gehad over BJ Burton en de rol die hij bij die plaat speelde”, herinnert Alan Sparhawk zich. „BJ is een producer met een achtergrond in hiphop. Iemand die als geen ander thuis is in moderne studiotechniek. Ik vertelde je toen dat BJ mij stimuleert om nieuwe mogelijkheden te verkennen in hoe we de muziek laten klinken. In werkelijkheid waren we, toen wij met elkaar spraken, al met BJ bezig aan deze plaat. Die is in twee jaar tijd in etappes opgenomen. En de rol van BJ is daarin veel groter geworden dan je al kunt horen op Ones And Sixes.”

„Bij Ones And Sixes zijn we met volledig uitgedachte nummers naar BJ gegaan. Tijdens dat opnameproces merkte ik dat we met hem veel verder zouden kunnen gaan in het manipuleren van sounds dan we op Ones And Sixes hebben gedaan. Voor deze plaat gingen we elke paar maanden naar de studio van BJ. Soms met complete nummers, soms met een fragment of een sound, soms zelfs alleen maar een idee. In zijn studio zijn we daarmee gaan experimenteren, net zo lang tot er iets ontstond waar we opgewonden van raakten.”

BJ Burton drukt met deze werkwijze zijn stempel op de nieuwe plaat van Low. Hij kreeg van Sparhawk en Parker de vrije teugel en pakte die kans met beide handen. Sparhawk noemt BJ Burton in feite een vierde bandlid. „Wij schrijven de liedjes, hij faciliteert de geluiden. Als we bijvoorbeeld bij hem kwamen met de sound van een instrument, dan ging hij op zoek naar een andere geluidsbron die datzelfde effect zou geven, maar op een vervreemde manier. Opgenomen instrumenten manipuleerde hij; hij rukte het uit elkaar en zette het na het door versterkers of andere apparatuur en software te hebben gejaagd weer in elkaar. Wat hij bijvoorbeeld doet is iets opnemen op een hele oude goedkope taperecorder en het daarop al oversturen. Dat gebruikt hij dan als basis om er verder mee te werken. Zo’n geluid doorloopt in een studio een lange weg met allemaal apparaten. En elke schakel kan je oversturen of afknijpen en dat geeft telkens weer een ander effect. Zo hebben we voortdurend geëxperimenteerd tot er iets ontstond dat we interessant vonden. ‘Dit heb ik ervan gemaakt, wat vind je ervan’, zei hij dan als hij klaar was. Wij maakten dan keuzes, gaven aan hoe hij het arrangement van een nummer in elkaar zou kunnen zetten, en zo werkten we verder. Het was dus een intensieve wisselwerking. Er staan veel dingen op de plaat die zijn idee zijn.” Parker: „Volgens mij vond hij het erg leuk om zo met ons te werken. Er zijn veel bands die sturend zijn in wat ze willen horen. Wij openden alleen maar deuren voor BJ en lieten hem spelen. We hebben BJ steeds uitgedaagd om ons te verrassen.”

En verrassen deed BJ Burton. Zelfs zo dat in het gesprek de onderlinge spanning over het resultaat tastbaar wordt als ik vraag of er geen momenten zijn geweest waarin ze vonden dat Burton té ver ging. Het echtpaar gaat rechtop zitten en noemt in koor Tempest. Tempest is het nummer op Double Negative waarin BJ Burton zijn experimenten misschien wel het meest extreem heeft doorgevoerd. Het klinkt alsof je een nummer van Low hoort door een kapotte speaker. Zelfs de stemmen van het duo - ja, ook die engelachtige stem van Mimi Parker - gaan genadeloos door de mangel. „Ik kan me herinneren dat hij met een eerste versie kwam van Tempest. Het klinkt alsof alles kapot is”, vertelt Sparhawk, terwijl Parker het effect illustreert met een schrapend keelgeluid. „Ja, dat is een goed voorbeeld. Het is gewoon pijnlijk.” „Maar het heeft een plek….”, bromt Sparhawk.

Hoe is het om dit dan te horen? Jullie weten bovendien hoe het zonder de oversturing kan klinken.

Parker lacht: „Ja en het is een geweldig nummer! Deze bewerking is er een waarvan ik dacht ‘dit gaat te ver'. We hebben het er dan ook over gepraat met elkaar en BJ heeft het iets aangepast en een beetje minder extreem gemaakt.” „Ach, ik weet niet, als het aan mij had gelegen had de hele plaat psssgggggggggchchchch geklonken. Ik ben er helemaal voor. Maar jij en Steve zijn wat voorzichtiger. Zonder je muzikale integriteit te verliezen natuurlijk”, countert Sparhawk.

Ik betrapte me er onlangs op dat ik toch de melodie in Tempest stond mee te fluiten. Het werkt dus kennelijk wel. Maar de eerste keer dat ik het hoorde was ik verbijsterd. Het doet echt zeer aan je oren.

Parker tikt Sparhawk aan: „Zie je nou wel. Ik wist heus wel waar ik het over had”, bitst ze.

De eerste reacties van fans op de singles komen ter sprake. Sommige mensen geloven letterlijk hun eigen oren niet, anderen steken de loftrompet dat Low opnieuw de durf heeft iets ongehoords te brengen.

„Weet je, zo is het altijd al geweest in de popmuziek. Toen Bob Dylan elektrisch ging, riep dat ook furieuze reacties op”, roept Sparhawk in herinnering.. „Ik vind muziek die verdeelde reacties oproept interessanter dan muziek waar mensen gelaten op reageren. Het brengt de popmuziek een stap verder.”

Het is dus geen shockeren om het shockeren?

„Dat heb ik in het verleden zeker wel gedaan, toen ik jonger was. Experimentele shows waarvan ik nu denk; het was het verkeerde op het verkeerde moment. En je voelt het ook in je donder hè, dat je iets doet waarbij je zelfzuchtig bent en alleen maar iets wilt doen waarmee je mensen van je afstoot. En laten we wel wezen, met zo’n idee is de band ook ooit begonnen. We hadden het idee dat veel mensen zich heel ongemakkelijk zouden voelen bij het hele trage tempo waarop wij onze muziek spelen. En dat bleek ook zo te zijn. Ik herinner me onze eerste show nog. Er zijn mensen weggelopen die het helemaal niks vonden. Maar er waren er ook die we ermee raakten. En dat gaf ons het gevoel dat we op het goede spoor zaten. En zo is het nu ook. Wij denken dat dit het juiste moment is voor deze plaat. Ook omdat we nu samenwerken met iemand waarmee we dit goed kunnen doen.”

Is met deze plaat nu wel een grens bereikt of kan het nog verder?

Parker: „Ach, ik denk dat je nog wel verder kunt gaan. Of we dat willen is de vraag. Het komt ook steeds verder af te staan van wat we live kunnen uitvoeren.” Sparhawk: „Ja, als het nog experimenteler wordt, dan is dat zo. Maar een grens hebben we hiermee volgens mij nog niet bereikt. Er zijn immers allerlei manieren om extremen op te zoeken.”

 

WIM DU MORTIER

Lees hier de recensie van Double Negative

ad bol.com

Bulk Alert

Redacteuren en Fotografen

Muzine.nl is altijd op zoek naar goede redacteuren en fotografen.

Interesse? Stuur een mailtje naar ronald@muzine.nl

Social media

Volg Muzine.nl op Facebook of Twitter

Like us